Pikasovo platno - Men`s Health

Pikasovo platno

Pareza živca lica (nervus facialis), koji kao sedmi moždani živac kontroliše mišiće za mimiku, prednje 2/3 jezika, suznu žlezdu, pljuvačne žlezde i spoljni slušni kanal, bubnu opnu i srednje uho, jeste dijagnoza koja sa sobom nosi teško psihološko breme, s kojim se osoba u velikoj meri mora nositi sama. Klinička slika se ogleda u delimičnoj ili potpunoj slabosti mišića za mimiku. Pareza je često iznenadna i potpuno neočekivana, i pokreće mnoštvo pitanja kao što su “Koliko će to trajati?”’ i “Da li će se lice vratiti u stanje u kojem je bilo?” a može biti centralna i periferna, u zavisnosti od mesta oštećenja. Centralna nastaje oštećenjem jezgara ličnog živca i oštećenjem viših moždanih puteva, dok periferna nastaje oštećenjem živca na putu od njegovih jezgara do krajnje periferije živca i njegovih živčanih završetaka (najčešće je to Belova pareza).

Lik koji vas od tog jutra gleda iz ogledala niste vi. To je osoba sa asimetrijom cele polovine lica, koja ne može da nabora polovinu čela, ne može da zatvori oko niti da trepće na toj strani, usna je ukočena kao kod anestezije i krivi se ka zdravoj polovini lica a pri pokazivanju zuba vidi se slabost polovine m. orbicularis orisa. Iznenadna promena fizičkog izgleda kod osobe kojoj je dijagnostikovano oštećenje ličnog živca može izazvati osećanja žaljenja, samosažaljenja, samookrivljavanja, ljutnje, besa, gorčine, sve do ozbiljnijih poremećaja kao što su depresija, osećanje manje vrednosti zbog neobičnog izgleda, ali i zbog sopstvene nemoći da to se popravi. Međutim, u većini slučajeva (oko 70%-80%) dolazi do potpunog oporavka živca, dok kod 7% ovih bolesnka paraliza može da se javi dva ili više puta tokom života.

Svake godine Belova pareza se dijagnostikuje kod 40.000 ljudi u Americi, njena učestalost iznosi 25 na 100.000 osoba i četiri puta je učestalija među osobama koje boluju od šećerne bolesti nego u opštoj populaciji. Pogađa otprilike jednu osobu od 65 tokom života, dok u svetu pogađa oko 2% populacije. Ne postoje podaci koliko ljudi u Srbiji ima ovaj problem sa parezom, ali se zna da na VMA godišnje operišu oko 22 pacijenta s ovom patologijom. Problem je što se mnogi pacijenti jave lekaru kad su već u poodmakloj fazi, a tada je funkcija nervusa facijalisa već odavno prestala. Pareza n. facijalisa najčešće se javlja između desete i tridesete godine života, a vrlo retko pre desete i nakon sedamdesete godine života. Može se javiti jednom ili više puta tokom života, a uglavnom je jednostrana (unilateralna), vrlo retko obostrana (bilateralna). Belova pareza je najčešći neurološki poremećaj i pogađa jednako i muškarce i žene.

Pročitajte i  Hranom protiv glavobolje

Uzrok nastanka nije poznat, a najčešće se navodi prehlada, pogotovo kod muškaraca ili profesionalnih vozača zbog promaje u kolima. U prilog toj teoriji govore anamnestički podaci o dužoj izloženosti bolesnika promaji, ventilatorima, klimi i otvorenim prozorima u automobilima. U druge izazivače ovog stanja navode se virusi (Herpes simplex, Herpes zoster), bakterijske upale (upala srednjeg uha), urođene mane, ređe tumori, traume glave i živca, sistemska stanja (hipertenzija, trudnoća, šećerna bolest) i Belova (idiopatska) pareza kod koje je uzrok nepoznat uz veliku tendenciju izlečenja. A tok lečenja je vezan za uzrok nastanka, tako da pacijenti prolaze neurološki pregled, ORL, oftalmološki pregled i pregled kod drugih specijalista, po potrebi.

Veoma je važno što pre krenuti sa lečenjem da bi oporavak živca bio što bolji. Lečenje može biti konzervativno (primena lekova kortikosteroida ili ACTH u kratkim kurama i fizikalna terapija) ili hirurško (oslobađanje pritisaka na živac, spajanje živaca, rekonstruktivni zahvati). Kod nas stručnjaci na Klinici za maksilofacijalnu hirurgiju na VMA rade hirurški zahvat presađivanja potiljačnog mišića sa glave kojim je moguće je vratiti simetriju lica u normalu nakon paralize. Ova intervencija na VMA može da se uradi o trošku RZZO, dovoljan je samo uput, a u inostranstvu košta i do 10.000 evra. Od terapije se mogu davati kortikosteroidi, infuzije niskomolekularnih otopina poput dekstrana, B vitamini, te infiltracija 1% rastvora lokalnog anestetika u područje stilomastoidnog otvora, zbog blokade simpatikusa, čime se uklanja spazam žila. Kad živac počne da se oporavlja, korisna je elektrostimulacija lične muskulature, kao i akupunktura. Ako neuronografija pokaže više od 90% oštećenih neurona, potrebna je dekompresija ličnog živca. Prepisanu terapiju treba da se sprovodi uporno i redovno i mora se strpljivo čekati ishod lečenja koje je obično dugotrajno (za lakše slučajeve od 1-3 meseca, za teže oko 6 meseci i duže).

Osobe sa parezom prolaze kroz stanje šoka, kog možda u prvo vreme nisu ni svesni, ali i kroz vrtlog emocija i strahova, te im je zato veoma važna podrška, bilo od osoblja koje učestvuje u tretmanu rehabilitacije, bilo porodice i prijatelja. S obzirom na kompleksnost problema, preporučuje se i savetovanje sa psihologom, kako bi oporavak bio što bolji.

Inicijalizacija u toku...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *